Dialectavond op woensdagavond 24 september om 20.00 uur bij De Spil.
Organisatie: Dorpsarchief Lettele ter gelegenheid van 25-jarig jubileum.
Aanvang 20.00 uur. De toegang is gratis (incl. koffie), maar wel graag aanmelden.
Stuur je opgave naar info@archieflettele.nl of stuur een Whatsappbericht naar Gerard Huis in ’t Veld, 06 53899959.

Jan Leenhouts, samensteller van het nieuwe boekje “Sallands voor beginners”, vertelt over het Nedersaksisch en het Sallands dialect. Hoe staat het ervoor met het dialect: leeft het, sterft het uit? Waarom is dialect spreken belangrijk? Er is gelegenheid om vragen te stellen en met elkaar in gesprek te gaan. Tevens is het boekje “Sallands voor beginners” voor € 13,50 te koop.

Mangs bint-ie te bange um plat te proat’n. In de grote stad ku’j oe det nog wel veurstell’n, moar hier in Lettele, achter veur de karke of bie de Super ho’j det echt niet te loat’n.
En zeg noe zelf: d’r bint toch gin mooiere woorden als: pieneköttelig, sloerig, waar-oe, slaeterkonte, alderbassns, smeerdeer, schier wichie, umslieks.
En dan kan’k nog wel eaven deurgoan. Op ons Sallandse dialect, doar mo’j gröts op wèn.

De iets minder jongere Lettelenaar of afkomstig uit Salland kan het bovenstaande wel lezen en begrijpen. Want wij (en ik behoor daar ook toe) zijn eerst ééntalig opgegroeid en pas op de lagere school zijn we tweetalig geworden. Geleerden in de taalwetenschap hebben aangetoond dat tweetalige mensen in het voordeel zijn ten opzichte van mensen die maar één taal spreken! Dus laten we vooral trots zijn op ons dialect en het vooral spreken!

Een inwoner van Lettele die niet hier is geboren en hier al wat langer woont, zal na aandachtige lezen van het stukje in dialect waarschijnlijk wel begrijpen wat er staat of ongeveer voelen wat er bedoeld wordt of ziet aan de gebaren en lichaamshouding van de verteller wat er bedoeld wordt.  “Moar mu'j goed kiek'n wa'j zegt”.

En er zijn ongetwijfeld ook Lettelenaren die het dialect wel kunnen verstaan, maar het zelf niet kunnen spreken. Of van zichzelf vinden dat ze het niet kunnen spreken omdat het “nergens naar klinkt”. Maar zo leer je het natuurlijk nooit!
Ik vraag me af hoeveel jeugd en jongeren van Lettele nog opgegroeid zijn met het dialect?
Hoeveel van hen kunnen het nog begrijpen? Hoeveel kunnen het zelf nog spreken?
Maar wat doen de ouders en grootouders er aan om toch nog af en toe dialect met hun kinderen te praten? Ik ben er zelf ook zo’n eentje: ooit was ik van plan om elke zaterdag plat te praten met mijn kinderen. Helaas het is bij een enkele poging gebleven. Slappe hap dus. Toch ken ik ook Lettelenaren die minstens een dag in de week plat hebben gesproken met hun kinderen en dat ook volgehouden hebben.

Om ons heen zien we dat het dialect weer in opbloei is. Je hoeft je er dus niet voor te schamen! Kijk maar naar de tv serie “Woeste grond”. Je hoort dan ook meteen dat het daarin gesproken dialect toch wel wat afwijkt van hoe  wij in Lettele de dingen benoemen.
Maar ja, in Heeten praten ze toch ook wel wat afwijkend van hier.
En dat is toch ook wel het mooie ervan. Er is geen Sallands dialect met strakke regels over de uitspraak. Maar zijn er dan wel enige regels? En waarom zijn er zoveel verschillende dialecten? En waar komt ons dialect eigenlijk vandaan?

Schrijven in dialect is nog wel een dingetje.  Je ziet het aan het stukje in dialect. Waarschijnlijk zitten er best de nodige foutjes in. Maar hoe erg is dat eigenlijk? En wat zijn dan de schrijfregels?

Een heleboel vragen waar Jan Leenhouts met ons over komt praten. Jan Leenhouts is dialectdeskundige en dus medeschrijver van het nieuwe boekje “Sallands voor beginners”. Met als ondertitel: “Plat proat’n, zo doe’j det”.

Denk nou niet, na lezing van het bovenstaande: “ik kan geen dialect spreken en ik begrijp het amper”. Ook dan is deze avond echt iets voor jou. Want er is niks belangrijkers in de wereld dat we elkaar een beetje beter leren begrijpen. Want dat versterkt de onderlinge band in onze samenleving.
Maar ook voor Lettelenaren die dag in dag uit plat praten is dit een hele leuke en leerzame avond.
We zien jullie graag op 24 september! Wel graag even aanmelden.

Dorpsarchief Lettele e.o.
Gerard Huis in ‘t Veld